АктуелноИздвојувамеМакедонијаНаш ИзборНаш изборОхрид

ОХРИДСКОТО ОБВИНИТЕЛСТВО ПОД СИЛЕН УДАР НА ЈАВНОСТА: Смена на обвинител, информации за оставка и повлекување на протестот за Сара

Случајот со бруталното претепување на 26-годишната Сара од Охрид предизвика вистински потрес во охридското правосудство каков до сега не се памети во оваа институција која е надвор од било какво влијание на властите на сите нивоа и органите на прогонот. Во еден ден се појавија информации за одземање на предметот од досегашниот обвинител, медиумски наводи за оставка на друг обвинител, повторно приведување на осомничениот и повлекување на најавениот граѓански протест од како опозициската СДСМ се обиде да го превземе и прикаже како свој партиски протест, и апелот на семејството на девојката случајот да не се користи за дневно политички борби и препукувања. Надвор од одбидите за политизација случајот отвори и многу пошироко прашање – колкава е довербата на охриѓани во институциите што треба да ја гарантираат правдата и зошто во Охрид Судот и Обвинителството имаат имиџ на „Берза за трговија со обвиненија и пресуди“.

Она што започна како случај на тешко физичко насилство врз млада девојка, за помалку од два дена прерасна во една од најголемите јавни кризи на доверба во работата на Основното јавно обвинителство во Охрид.

Фотографиите од повредената Сара, сведоштвата на нејзиното семејство и првичните информации за мерките определени против осомничениот предизвикаа огромен револт во јавноста.

На социјалните мрежи започнаа масовни реакции, а покрај барањата за правда за Сара, граѓани почнаа да објавуваат и сопствени искуства и обвинувања за наводни неправилности во постапувањето на правосудните институции во Охрид.

Дел од тие обвинувања се однесуваат на други предмети и наводни случаи на селективна правда, но тие засега остануваат непроверени тврдења на граѓани, за кои е потребна институционална проверка.

Предметот одземен од обвинителот Арнаудоски – се поставуваат прашања за неговата блискост со семејството на осомничениот

Една од најзначајните информации што денеска ја објави Ohrid1 е дека предметот за претепувањето на Сара му е одземен на јавниот обвинител Стојанче Арнаудоски, а постапувањето го презема обвинителката Викторија Коваческа Мандулоска.

Во јавноста се појавија тврдења дека Арнаудоски бил куќен пријател со семејството Корабоски, од кое потекнува осомничениот за нападот.

Овие информации отворија сериозни прашања за можен судир на интереси, особено во контекст на првичната одлука против осомничениот да бидат предложени мерки на претпазливост наместо притвор.

Сепак, наводната семејна блискост и нејзината евентуална поврзаност со промената на обвинителот не се официјално потврдени.

Јавноста има право да добие одговор дали постоеле околности што можеле да ја доведат во прашање непристрасноста на постапувањето и дали биле преземени сите законски мерки за нивно отстранување.

Информации за оставка на обвинителот Никола Довлев

Дополнителен потрес предизвика информацијата што, според објавите на порталот „Охрид Скај“, се однесува на наводна оставка на обвинителот Никола Довлев.

Според тврдењата што се поврзуваат со оваа информација, оставката следувала во период кога на социјалните мрежи започнале да се појавуваат обвинувања за други предмети и наводно прикривање информации од јавноста.

Појавување на овие информации, паралелно со промената на обвинителот во предметот за Сара, дополнително го засили интересот на јавноста за состојбите во охридското обвинителство.

Долгогодишната недоверба во правосудството излезе на површина

Реакциите на граѓаните покажаа дека случајот со Сара не се доживува само како поединечен кривичен предмет, туку и како повод за преиспитување на работењето на правосудните институции во Охрид.

На социјалните мрежи се изнесуваат исклучително тешки обвинувања за наводна трговија со влијание, селективно постапување и нееднаков третман на граѓаните.

За дел од охридската јавност, обвинителството и судот со години се симбол на недоверба и сомнежи во правичноста на постапките.

Ваквите оценки претставуваат ставови и тврдења на граѓани, иако жестината на реакциите јасно покажува колку сериозно е нарушена довербата кај дел од јавноста.

Токму затоа, случајот со Сара претставува тест не само за еден обвинителски предмет, туку и за способноста на институциите да покажат транспарентност, непристрасност и одговорност.

Полицијата го расчистувала случајот, но првичната комуникација остави простор за шпекулации

Посебно внимание заслужува и постапувањето на СВР Охрид.

Според информациите за преземените полициски активности, полицијата брзо реагирала по пријавувањето на нападот, презела оперативни мерки и го лишила од слобода осомничениот.

Сепак, првичните информации што беа соопштени во јавноста беа исклучително кратки и не дадоа доволно детали за околностите на настанот и понатамошната постапка.

Во периодот од повеќе од 30 часа додека јавноста очекуваше одговори, социјалните мрежи беа преплавени со различни информации, шпекулации и обвинувања, вклучувајќи и посочување други лица како можни учесници во настанот.

Останува прашањето дали навремена и попрецизна комуникација од институциите можеше да спречи дел од дезинформациите и дополнителното зголемување на тензиите.

Осомничениот повторно приведен – нов развој во постапката

Во текот на денот следуваше и информацијата дека осомничениот за нападот врз Сара повторно е приведен.

Од СВР Охрид беше потврдено повторното приведување, со образложение дека се појавиле нови околности во предистражната постапка.

Овој развој следуваше по првичната одлука против осомничениот да бидат определени мерки на претпазливост, што беше една од главните причини за револтот на јавноста.

Во меѓувреме, беа објавени и информации за повторно определување притвор, на кои се повика и семејството на девојката во својот апел до јавноста.

За целосно разјаснување на постапката останува важно обвинителството и судот да ги соопштат точните правни основи и одлуки.

Исто така, не може однапред да се заклучи дека промената на обвинителот била единствената причина за повторното приведување, бидејќи полицијата се повика на нови околности.

СДСМ  наместо да го коментира правосудството – бараше реакции од Пецаков кој нема никаква надлежност врз обвинителството

Додека јавноста очекуваше одговори од обвинителството и судот, опозициската СДСМ излезе со политички реакции за случајот.

Партијата преку пост на Фејсбук побараа одговорност за институционалното постапување, а во политичките реакции беше отворено и прашањето за одговорноста на локалната власт и градоначалникот Кирил Пецаков.

Сепак, потребно е да се направи јасна разлика меѓу политичка и законска одговорност.

Градоначалникот нема законска надлежност да одлучува за кривично гонење, определување притвор или избор на обвинител кој ќе постапува по конкретен предмет.

Тие надлежности им припаѓаат на обвинителството и судот.

Оттука, барањето градоначалникот да одговара за конкретни обвинителски или судски одлуки би било негово сопствено незаконско постапување и вршење кривично дело, што само ја потврдува бесмисленоста на реакцијата на СДСМ.

Во јавноста се поставува и прашањето дали политичките препукувања во ваков чувствителен момент придонесуваат за расветлување на случајот или го оддалечуваат вниманието од најважната цел – правда и заштита за Сара.

Пецаков и Донев со јавна осуда на насилството

Во текот на денот со реакции во јавноста излегоа и градоначалникот на Охрид, Кирил Пецаков, и претседателот на Општинскиот комитет на ВМРО-ДПМНЕ, Сашо Донев.

Во своите реакции тие го осудија насилството врз младата девојка и побараа надлежните институции професионално да ја спроведат постапката. Посебно беше нагласена потребата правдата да биде задоволена, без политички, лични или други влијанија.

Овие реакции следуваа во период кога јавноста сè погласно бараше јасни одговори за постапувањето на обвинителството и мерките против осомничениот.

Вечерва во видео обраќање од Брисел поддршка за семејството на Сара и повик за институционално процесуирање на случајот имаше и Премиерот Христијан Мицкоски.

Граѓанскиот протест доби и политичка димензија

Револтот на охриѓани првично резултираше со самоорганизирање на граѓански протест пред Основното јавно обвинителство и Основниот суд во Охрид. Протестот беше најавен за вторник, 17 ноември, во 18 часот, а повиците се ширеа преку социјалните мрежи.

Во меѓувреме, Форумот на жени на СДСМ објави сопствен повик за протест пред СВР Охрид, во истиот термин. Со тоа се појавија две иницијативи со различни организатори и локации, што предизвика реакции и расправии на социјалните мрежи за можната политизација на граѓанскиот револт.

Дел од граѓаните кои првично повикуваа на протест изразија противење на партиско присуство и политичко претставување на нивната иницијатива.

Семејството на Сара побара мир и повлекување на протестот

Во попладневните часови следуваше пресврт.

Семејството на претепаната Сара, во разговор за Ohrid1, апелираше граѓаните да се откажат од најавениот протест пред обвинителството.

По речиси два дена поминати во болнички ходници, неизвесност и комуникација со институциите, семејството порача дека во овој момент најважни им се здравјето, безбедноста и закрепнувањето на нивната ќерка.

Тие изразија благодарност за огромната поддршка што ја добиле од јавноста, но побараа нивната борба за правда да не биде претворена во простор за дневнополитички интереси.

По апелот на семејството, според информациите за граѓанската иницијатива, организаторите се откажале од најавениот собир пред обвинителството и протестот е откажан.

Случајот со Сара стана тест за целиот правосуден систем

Настаните во Охрид покажаа колку брзо еден кривичен предмет може да прерасне во поширока институционална криза кога јавноста нема доверба во органите што треба да ја спроведуваат правдата.

Промената на обвинителот, информациите за евентуална оставка, повторното приведување на осомничениот и масовните реакции на граѓаните создадоа впечаток на сериозни потреси во охридското обвинителство.

Но вистинската одговорност допрва треба да се утврди.

Потребни се одговори зошто првично биле предложени мерки на претпазливост, дали постоеле основи за изземање на обвинител, кои се новите околности што довеле до повторното приведување и дали во текот на постапката имало какви било незаконски влијанија.

Доколку постојат основани сомневања за неправилности во работењето на конкретни обвинители, тие треба да бидат предмет на законска и независна проверка.

Најважната порака од денешните случувања е дека правдата за Сара не смее да зависи ниту од семејни пријателства, ниту од политички влијанија, ниту од притисокот на социјалните мрежи. Таа мора да произлезе од законита, непристрасна и целосна постапка.

А за охридското обвинителство останува многу поголем предизвик – да покаже дека може да ја врати довербата на граѓаните преку конкретни одлуки, транспарентност и еднаква примена на законот.

Сара и нејзиното семејство заслужуваат мир, сигурност и правда. Охрид заслужува институции во кои граѓаните ќе имаат доверба.

Ohrid1.com / при креирање на текстот користена е асистенција од АИ агент