„Раскинување на договорот“ е дебитантска двојазична стихозбирка на Сотирис Минас, во која македонскиот јазик станува чин на солидарност, отпор и достоинство Од печат излезе „Раскинување на договорот“ / „Λύση Συμβολαίου“, дебитантската стихозбирка на грчкиот поет и преведувач Сотирис Минас, во издание на „Матица македонска“. Книгата е објавена двојазично – на грчки и на македонски јазик – а македонската верзија на песните е препев на самиот автор. Со ова издание, македонскиот јазик не е само јазик на превод, туку јазик на лична, етичка и поетска одлука. Минас, Грк без македонско потекло, самиот го научи македонскиот јазик и токму на него ја објавува својата прва поетска книга во Македонија, поставувајќи ја поезијата во центарот на еден поширок културен и човечки разговор. Во претходни јавни настапи тој ја објасни својата позиција со реченица што силно одекна во македонската јавност: „Ако кај Македонците е посеан страв да го зборуваат својот јазик, тогаш еден Грк ќе го научи и ќе го зборува тој ист јазик по свој избор – и тоа со гордост.“ Со „Раскинување на договорот“, таа јавна позиција веќе не останува само изјава: таа станува книга. Во авторската белешка кон изданието, Минас ја формулира својата одлука без заобиколувања: „Мојата одлука да ја објавам оваа збирка во Македонија, преку издавачката куќа Матица македонска, е свесен чин на правда.“ Тој пишува дека живееме во реалност изградена „врз негирањето на различното и врз задушувањето на неговиот идентитет“, па затоа ова издание го нарекува свој „директен судир со деценискиот молк и лаги“. Токму затоа „Раскинување на договорот“ не е само вест за нова стихозбирка, туку културен настан што отвора прашања што долго биле премолчувани: за јазикот, името, идентитетот, стравот, достоинството и правото на човекот – но и на еден народ – да постои без да биде негиран или преименуван од друг. „Избирам двојазично издание бидејќи соживотот на грчкиот и македонскиот јазик за мене претставува практично признавање на македонскиот идентитет“, пишува Минас. „Тоа е чин на солидарност што ги урива границите и бара заемна почит. Цврсто верувам дека помирувањето започнува единствено преку прифаќањето на постоењето на другиот.“ 
Насловот на книгата – „Раскинување на договорот“ – е нејзината централна метафора. Тоа е раскин со сè што било наметнато без согласност: со туѓите очекувања, со одземеното име, со стравот, со премолчувањето, со животот според туѓа мерка. „Тоа е мојот раскин со еден договор потпишан без мое знаење, кој ми наметнуваше потчинетост и сакаше да не постојам. Денес, тој договор го палам“, вели авторот. Во таа смисла, книгата го спојува личното и политичкото без да ги сведува песните на парола. „Раскинување на договорот“ е книга за личната повреда што не сака да остане само болка, за траумата што бара излез, за љубовта што не се откажува од човекот, но и за правото на јазик, име и постоење. Нејзината острина не произлегува од желба за скандал, туку од одбивањето да се прифати молкот како единствен можен одговор. Една од најсилните песни во книгата е „Ми го одзедоа јазикот – македонскиот“, напишана по инспирација од прочуената песна на Одисеас Елитис „Ми го дадоа јазикот – грчкиот“. Со оваа песна, Минас влегува во исклучително чувствителен историски и културен простор: јазикот како меморија, како рана, како отпор и како право што не може да биде избришано. Во стиховите се појавуваат Кајмакчалан, Вардар, Преспа, Дојран, Воден, Лерин, Вичо и Негуш – топоси преку кои личната песна се отвора кон колективна меморија, болка и истрајност. Во текстот на корицата, Иван Антоновски забележува дека „Раскинување на договорот“ е дебитантска стихозбирка „во која личната повреда не останува само болка, туку прераснува во глас на самоослободување“. Според него, Минас ја гради својата поезија „врз отпорот кон наметнатите очекувања, одземеното име и животот според туѓа мерка“, а двојазичноста на изданието „не е додаток, туку суштински дел од неговата поетска постапка“. „Овие песни треба да се читаат внимателно: и во она што го кажуваат, и во она што го премолчуваат – меѓу стиховите, таму каде што раскинот со ‘договорот’ станува почеток на послободно постоење“, се наведува на корицата на книгата. Сотирис Минас е поет и преведувач кој работи на книжевната размена меѓу Македонија и Грција. При неговиот претходен настап во Скопје, во рамките на програмата „Македонско-грчки поетски координати“, тој порача дека поезијата на македонски јазик заслужува да се слушне „не само затоа што е естетски вредна, туку затоа што ја носи душата на еден народ“. Со објавувањето на „Раскинување на договорот“, таа реченица добива нова тежина: македонскиот јазик не само што се слуша, туку станува јазик на избор за еден грчки автор. Новото издание на „Матица македонска“ покажува дека вистинското помирување не се гради со бришење на различноста, туку со нејзино признавање. Во оваа книга грчкиот и македонскиот јазик стојат еден до друг – не како спротивставени страни, туку како два јазика преку кои поезијата го отвора просторот за вистина, достоинство и слобода. Ова е книга што заслужува да биде читана и во македонскиот и во грчкиот културен простор – во домови, библиотеки и училишта, како сведоштво дека јазикот, кога се избира од љубов и совест, може да биде мост, а не граница. „Раскинување на договорот“ е поетски чин на самоослободување и културен чин со пошироко значење: книга што покажува дека договорите потпишани без согласност – без јазикот, името, вистината и достоинството на оној за кого се однесуваат – конечно може да престанат да важат. Книгата е достапна во книжарниците на „Матица македонска“, а може да се нарача и онлајн преку веб-страницата на издавачот: https://matica.com.mk/product/
