АктуелноОхрид

Чист понеделник- почеток на Велигденскиот пост , најдолгиот и најстрогиот пост во православната традиција

Овој пост му претходи на најголемиот христијански празник – Велигден. Великиот Велигденски пост трае 48 дена; најчесто се пости на вода, освен за време на викендите кога дозволено е да се користи масло, а рибата е дозволена само за време на два големи празника – Цветници и  Благовец или Благовештението.

Велигденските пости 2026 година започнуваат на 23 февруари и ќе траат до 12 април. Великиот пост, кој му претходи на воскресението на Исус Христос, има построги правила од Божиќните пости кога станува збор за храната. Правилата на постот налагаат од понеделник до петок да се јаде храна подготвена во вода, во сабота и недела на масло, а риба може да се најде на трпезата само за Благовештение, кое секогаш „паѓа“ на 7 април, и на Цветници, кој оваа година ќе го славиме на 5 април. Оваа година, пак, поради празниците што „паѓаат“ во одредени денови, почесто е дозволено маслото. Секоја недела од Великиот пост има свое име и правила – се пости на различен начин.

 

Првата недела од Велигденскиот пост – Чиста недела

Оваа недела се нарекува и Тодорова недела. Православниот типик налага првите три дена од постот да бидат проследени со таканаречената тримирја, т.е. целосно воздржување од храна и пијалоци. Со оглед на тоа што воздржувањето од храна и вода е невозможно за многумина, тие преминуваат на сува храна или постење на вода. Во четврток е дозволено да се прекине постот со масло, петок се пости на вода, а за време на викендот е дозволена храна подготвена на масло.

 

Втора седмица од Велигденскиот пост – Пачиста недела

Оваа недела започнува со храна подготвена во масло (во понеделник, 2 март, го одбележуваме Светиот великомаченик Теодор Тирон), а од вторник до петок треба да постиме на вода. Масло е дозволено во сабота и недела.

 

Трета седмица од Велигденскиот пост – Крстопоклона недела

Во текот на третата недела од Великиот пост, православните христијани се поклонуваат пред Светиот крст, поради што третата недела од Великиот пост се нарекува Крстопоклонување. Бидејќи оваа недела од постот започнува со празникот на првото и второто превртување на главата на Свети Јован Крстител, понеделник е ден на постење на масло, а од вторник до петок треба да постите на вода. Масло е дозволено во сабота и недела.

 

Четврта седмица од Велигденскиот пост – Средопосна недела

Седмицата што се наоѓа точно на средината од Великиот пост се пости на вода од понеделник до петок, додека во сабота и недела е дозволено масло.

Петта седмица од Велигденскиот пост – Глува недела

Ова е време на тишина, покајание и внатрешно смирување. Во Глувата недела црквата забранува веселби, музика, пеење и забави. Се пости на вода од понеделник до петок, а за викенд е дозволено масло.

Шеста седмица од Велигденскиот пост – Цветна недела

Името го добила по празникот Цветници, со кој се одбележува влегувањето на Исус Христос во Ерусалим. Се пости на вода од понеделник до петок, во сабота – Лазарева сабота (Врбица) – е дозволено масло, а во недела, за првпат за време на Велигденскиот пост, е дозволена риба, на денот на празникот Цветници

Седма седмица од Велигденскиот пост – Страдална или Страсна недела

Последната седмица пред Велигден е обележана со строг пост. Во понеделник се пости на вода, а во вторник, кога повторно „паѓаат“ Благовештение во текот на постот, е дозволена риба. Следните два дена – на Собор на Светиот архангел Гаврил и на денот на Големото бдение, е дозволено масло. На Велики петок се наложува целосно воздржување од храна. Во сабота повторно се пости на вода, а во недела, со дочекот на Велигден, Великиот пост завршува.